Chơi Caro cho người mới: luật, thế cờ và vài mẹo nhỏ
Tiệm Trà 183 phút đọc
Caro (cờ ca-rô, hay gomoku) là trò chơi nhiều người biết từ những trang vở ô li: hai người lần lượt đánh dấu X và O, ai xếp được năm quân liên tiếp trước thì thắng. Luật đơn giản, nhưng để thắng đều thì cần hiểu vài thế cờ cơ bản.
Luật chơi ở Tiệm
- Bàn cờ 15×15 ô trên máy tính, 11×11 ô trên điện thoại.
- X (mực tím) luôn đi trước, O (bút đỏ) đi sau.
- Ai có 5 quân liên tiếp theo hàng ngang, dọc hoặc chéo trước thì thắng. Hàng dài hơn 5 cũng được tính.
- Nếu bàn kín mà chưa ai thắng thì hoà.
Ngoài đời, nhiều nơi chơi thêm luật "chặn hai đầu": hàng 5 quân đã bị đối phương chặn cả hai đầu thì không tính thắng. Bản Caro ở Tiệm chưa áp dụng luật này — cứ 5 quân liên tiếp là thắng.
Những thế cần biết
Hàng hai, hàng ba. Hai hoặc ba quân liền nhau trên một đường. Chúng chưa nguy hiểm ngay, nhưng là nền để phát triển.
Ba mở. Ba quân liền nhau và cả hai đầu đều trống, kiểu _XXX_. Nếu đối phương không chặn, nước sau bạn có thể biến nó thành bốn mở. Vì vậy ba mở buộc đối phương phải phản ứng.
Bốn mở. Bốn quân liền nhau, hai đầu trống: _XXXX_. Đối phương chỉ chặn được một đầu — gần như thắng chắc.
Bốn bị chặn một đầu. OXXXX_ vẫn là đe doạ trực tiếp: nếu ô trống còn lại không bị chặn, bạn thắng ngay nước sau.
Đòn đôi. Một nước đi tạo cùng lúc hai đe doạ, ví dụ một bốn và một ba mở (thế "bốn–ba"), hoặc hai ba mở ("ba–ba"). Đối phương chỉ có một nước để chặn, nên một trong hai đe doạ sẽ thành công. Phần lớn các ván thắng đẹp đều kết thúc bằng một đòn đôi.
Mẹo cho người mới
- Bắt đầu gần trung tâm. Giữa bàn có nhiều hướng phát triển nhất; đánh sát mép là tự giới hạn mình.
- Đánh gần các quân đã có. Quân nằm rời rạc ít khi tạo được thế. Hãy giữ các quân của mình "nói chuyện" được với nhau.
- Chặn ba mở ngay. Đừng đợi nó thành bốn. Khi chặn, ưu tiên phía còn nhiều ô trống — phía đó đối phương dễ phát triển hơn.
- Chặn mà vẫn tấn công. Nước chặn tốt nhất là nước vừa cắt đường của đối phương vừa nối thêm vào hàng của mình.
- Nhìn cả bốn hướng. Người mới hay chỉ để ý hàng ngang và dọc; đường chéo là nơi đòn đôi thường được giấu.
- Kiểm tra trước khi đi. Trước mỗi nước, tự hỏi: đối phương có ba mở hoặc bốn nào chưa bị chặn không? Nếu có, chặn trước đã.
Máy ở Tiệm chơi thế nào?
Máy trong trang Caro không tính trước nhiều nước. Mỗi lượt, nó chấm điểm các ô trống ở gần những quân đã đánh: ô nào giúp nó tạo hàng dài, hàng mở thì được điểm tấn công; ô nào chặn được hàng của bạn thì được điểm phòng thủ. Nó chọn ô có tổng điểm cao nhất, cộng thêm một chút ngẫu nhiên để các ván không giống hệt nhau.
Nghĩa là máy chặn ba mở và bốn khá chắc, nhưng lại dễ trúng đòn đôi — vì nó chỉ đánh giá từng ô ở thời điểm hiện tại, không lường trước đe doạ kép. Nếu đang tập, hãy thử dựng hai hàng trên hai đường cắt nhau rồi tung đòn đôi. Thắng được máy theo cách đó là bạn đã nắm thế cờ quan trọng nhất của Caro.
Chơi với bạn
Chế độ "Chơi với bạn" cho hai người dùng chung một thiết bị. Một mẹo nhỏ để ván công bằng hơn: đổi người đi trước sau mỗi ván, vì trong Caro không giới hạn, người đi trước có lợi thế rõ rệt.
— Tiệm Trà 18